Met zijn stabiele democratie en afkeer van het militarisme vormt dit land nog altijd een gunstige uitzondering in Midden-Amerika. Op veel punten onderscheidt Costa Rica zich van de rest van Midden-Amerika. Al vanaf 1902 heeft het land een burgerregering, en sinds 1949 heeft het een grondwet, waarin de democratische machtendeling is vastgelegd. Alle mannen en vrouwen boven de 18 jaar zijn stemplichtig. Hun stem beslist in Costa Rica ook werkelijk welke partij er regeringsverantwoordelijkheid krijgt wat in Midden-Amerika een uitzondering mag heten. De laatste burgeroorlog vond plaats in 1948. Het duurde slechts twee maanden, daarna werd het leger opgeheven, waardoor militaire machtsgrepen onmogelijk zijn geworden. De leerplicht werd al meer dan 100 jaar geleden ingevoerd. Het percentage analfabeten bedraagt 9% - voor Latijnsamerikaanse begrippen is dit een zeer laag cijfer. De naam Costa Rica betekent letterlijk rijke kust. Columbus zou het land zo hebben genoemd, toen hij er in 1502 landde, omdat hij door de Indianen met geschenken van goud werd verwelkomd. Van het noordoosten naar het zuidwesten lopen er vulkanische bergketens, met toppen van meer dan 3000 m, door het land. Hel kustgebied langs de Grote Oceaan is aanmerkelijk droger dan de Caribische kant van het gebergte, omdat de laatste aan de loefzijde van de noordoostelijke passaatwinden ligt. Zowel de regenwouden in het oosten, als de savannebossen in het westelijke laagland staan bekend om de vele orchideeën. In het binnenland ligt een circa 50 km lang bergdal, de Valle Central. Reeds in het midden van de 16e eeuw, kort nadat de Spanjaarden deze streek hadden ontdekt, vestigden zich hier de eerste kolonisten. Het gematigde klimaat en de vruchtbare vulkanische bodem bleken ideaal voor de koffieteelt. De koffie uit Costa Rica is dan ook van topkwaliteit. Meer dan de helft van de inwoners van het land woont in de Valle Central, waar ook de hoofdstad San José ligt. De bevolkingsdruk is er zo groot, dat steeds meer mensen uitwijken naar de weinige bewoonbare bergdalen in de omgeving. Koffie en bananen vormen het grootste deel van de export. Daardoor is Costa Rica zeer afhankelijk van de sterk fluctuerende prijzen van deze produkten op de wereldmarkt. Dit leidt nogal eens tot problemen. Ook de nog weinig ontwikkelde industrie is hoofdzakelijk gericht op de verwerking van de lokale agrarische produkten. De regering heeft grote verwachtingen van het toerisme, want Costa Rica heeft veel te bieden.