Italië

Kenmerkend voor de unieke levensstijl van de Italianen zijn hun charmante beweeglijkheid en een uniek improvisatievermogen. Wat zij van hun land en leven weten te maken, roept bij de meeste noorderlingen een mengeling op van bewondering en onbegrip. In Italië lijkt het verleden alomtegenwoordig. Alleen al de namen van veel steden zijn verbonden met belangrijke historische gebeurtenissen, en overal stuit men op de overblijfselen van een glorieus verleden. Keer op keer blijkt dat Italië is voortgesproten uit het kernland van de oude Romeinen. Zij hebben niet alleen talrijke steden gesticht, maar ook bijvoorbeeld het huidige wegennet in Italië is gebaseerd op dat van de Romeinen. De kunst en architectuur van het antieke Rome, de Romeinse filosofie en leefwijze zijn dan ook vanuit Italië sinds het einde van de 14e eeuw opnieuw tot leven gewekt in de renaissance, wat letterlijk wedergeboorte betekent. Hieraan is het te danken dat kunst en wetenschap in Europa een ongekende bloei konden beleven.

Italië strekt zich vanaf de Alpen uit in de Middellandse Zee als een ongeveer 900 km lang schiereiland in de vorm van een laars. De tot 2900 m hoge bergketen van de Apennijnen vormt als het ware de ruggegraat van dit schiereiland en heeft het ook zijn naam gegeven. Tot Italië behoort een groot aantal eilanden. De blangrijkste, Sardinië en Sicilië, en de meeste kleinere eilanden en archipels liggen voor de westkust. Van de kleinere eilanden trekken bijvoorbeeld Elba, Ischia, Capri en het vulkanische eiland Strómboli veel toeristen. De rivieren stromen doorgaans vanuit de bergen met een korte loop en een groot verval omlaag en voeren relatief veel zand en stenen mee. Hierdoor zijn op sommige plaatsen brede kustvlakten ontstaan. De aangeslibde grond is zeer vruchtbaar en levert na drooglegging cultuurgrond op die intensief kan worden benut. De Povlakte in Noord-Italie wordt omgeven door de bergketens van de Apennijnen en de Alpen. Tal van rivieren doorsnijden deze vlakte en voeren aanhoudend grote hoeveelheden erosiemaieriaal aan. De monding van de Po verplaatst zich steeds verder de Adriatische Zee in. Sinds de Romeinse tijd is de kust ongeveer 25 km opgeschoven, zodat bijvoorbeeld de stad Adria thans niet meer aan de naar haar genoemde zee ligt. De Alpen vormen een klimaatscheiding tussen de gebieden ten noorden van het gebergte, waar het weer de invloed van de Atlantische Oceaan ondergaat, en het zuiden met zijn Middellandse-Zeeklimaat.

De vulkanische activiteit op bijvoorbeeld Sicilië en de Liparische Eilanden is zowel een vloek als een zegen voor de inwoners. Zij leven voortdurend in angst voor hevige vulkaanuitbarstingen en aardbevingen. Anderzijds profiteren zij van de vruchtbare vulkanische as en lava, waarop wijndruiven, groenten en fruit uitstekend gedijen en bijzonder rijke oogsten opleveren. Waar de vulkanische krachten tot rust zijn gekomen, bijvoorbeeld in Toscane en bij het Bolsenameer, kan de verhoogde aardwarmte worden benut voor de opwekking van elektriciteit. Het Italiaans schiereiland was oorspronkelijk dicht bebost. De Romeinen, die grote hoeveelheden brandhout nodig hadden en timmerhout voor hun scheepsbouw, begonnen de bossen systematisch te kappen. Door deze ingreep in de natuur spoelde de ontboste grond van de berghellingen af en ging in de loop der eeuwen veel vruchtbaar land verloren.

In 1945, toen de Tweede Wereldoorlog ten einde was, leek de toestand van de Italiaanse economie vrijwel uitzichtloos. Grote delen van hel land waren verwoest en daardoor was ook de industrie goeddeels verlamd. Bij de woningnood kwam nog een leger van meer dan 2 miljoen werklozen, waaronder veel voormalige militairen. De levensstandaard van de Italianen was al veel slechter clan voor de oorlog en ging nu ook steeds schriller afsteken bij die de landen ten noorden van de Alpen, waar men eerder kans zag op grote schaal te industrialiseren. Dit alles vormde een bron van sociale onrust. Toch is het ook Italië in de naoorlogse jaren gelukt om aansluiting te vinden bij de welvarende landen in Europa. Binnen 20 jaar heeft het zich weten te ontwikkelen van een traditioneel agrarisch tot een geïndustrialiseerd land. Het zuiden had overigens nauwelijks deel aan deze ontwikkeling.

Sinds Italië een republiek is, wordt het overheidsapparaat stapsgewijs gedecentraliseerd. Het land is sindsdien ingedeeld in regios die een aantal provincies omvatten. Reeds tegen het einde van de jaren 40 hebben de regios Sicilië, Sardinië, het Aostadal, en Trentino-Zuid-Tirol (Zuid-Tirol) een autonome status gekregen. Sinds 1963 is ook Friuli-Venézia Giulia een autonome regio. Hiermee erkende de centrale overheid de bijzondere culturele positie van deze regios, die goeddeels worden bewoond door etnische minderheden.


< Terug